Amasya Evleri

Amasya Evleri

Amasya evleri, daha çok 19. yüzyıla ait yapılardır. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na istinaden Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 05.05.1992 gün ve 2364 sayılı kararı ile tescil edilerek koruma altına alınmışlardır.

Amasya Arkeoloji Müzesi
Amasya Medreseleri
Strabon

Amasya’da şehir dokusunun çeşitli yerlerinde, özellikle Yeşilırmak Nehri’nin sahil şeridinde bakmaya doyulmayacak bir tablo şeklinde yer almakta olan geleneksel Osmanlı Evi örnekleri Amasya mimarî yapıları içerisinde göz ardı edilmeyecek bir gurubu teşkil etmektedir.

Amasya evleri, daha çok 19. yüzyıla ait yapılardır. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na istinaden Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 05.05.1992 gün ve 2364 sayılı kararı ile tescil edilerek koruma altına alınmışlardır.

Amasya evleri, genellikle hımış ve bağdadî teknikle yapılmış örneklerdir. Yan yana, bitişik nizam olarak düzenlenmiş olan bu ev mimarisinin güzel örneklerini Yalıboyu Evleri olarak bilinen yapı dokusu oluşturmaktadır. Yeşilırmak kenarında, tarihi sur duvarı üzerine, ahşap çatkı arası kerpiç dolgulu olarak, kırma ya da beşik çatı üzeri oluklu kiremitle örtülü bir biçimde düzenlenmiştir. Geleneksel Osmanlı evinin bütün özelliklerini bünyesinde taşıyan bu evler Amasya’nın tarihsel kimliğiyle uyumlu bir görünüm arz etmektedir.

Amasya Evleri

Amasya Evleri

Amasya Evlerinin Yapısı

Amasya Evleri, bodrum üzeri tek kat ya da iki katlı olarak düzenlenmişlerdir. Bazı uygulamalarda birinci kat üzerinde bazı uygulamalarda ise ikinci kat üzerinde köşk olarak bilinen şahniş yer almaktadır. Umumiyetle avlulu ve bahçelidir. Haremlik ve selamlık tarzda düzenlenmiş örneklerde bahçe ortada kalmakta ve evler dışa kapalı bir görünüm almaktadır. Bu dışa kapalılık diğer konutlarda bazen yüksek bir bahçe duvarı nedeniyle karşımıza çıkmaktadır.

Evlerin ikinci kat uygulamaları ise dışa taşkın, cumbalı olarak yapılmakta ve bu sayede hem evin plânında bir simetri oluşmakta hem de daha fazla yer kazanmak söz konusu olabilmektedir. Yalı boyunda tarihi sur duvarı üzerine yapılmış olan evlerde bu durumu çarpıcı bir şekilde görmemiz mümkündür. Buradaki yapı dokusu, eliböğründelerle desteklenerek dışa taşırılmış ve böylece evlerin iç mekânlarında bir genişleme meydana gelerek mekân kazanımı sağlanmıştır.

Amasya Evleri

Amasya Evleri

Taşmalar sayesinde daha çok dışa açık, geniş ve aydınlık olan ikinci katlar, alt katlara oranla daha fazla pencere uygulamasına imkân vermiştir. Pencereler daha çok giyotin pencere tarzında ele alınmış ve üçlü gruplar halinde düzenlenmiştir. Pencere önlerinde, dışarıdan bakıldığında içerinin görülmesini engelleyen ahşap kafeslikler görülür. Günlük hayat evlerin iç mekânında, sofa (hayat) etrafında biçimlenen odalar içerisinde geçmektedir. Bu odalarda genellikle ocak, şerbetlik, yüklük (gömme dolap), raf ve sedir gibi işlevsel birimler bulunmaktadır. Ayrıca birkaç örnek dışında evlerde bağımsız bir gusülhane (banyo) bulunmadığı için de bazı odalarda büyük ve geniş olarak düzenlenmiş olan yüklükler gusülhane (banyo) olarak değerlendirilmiştir. Odalar içerisinde yer alan bütün bu birimler günlük hayatın ayrılmaz birer parçasıdırlar.

Evlerin iç mekânları içerisinde yer alan birimler dışında bahçe ya da avlu içerisinde bulunmakta olan ve günlük hayatla bağlantılı başka birimlerde yer almaktadır. Bunlar arasında su kuyusu ve ocak ilk göze çarpan birimlerin başında gelmektedir. Hatta bazı örneklerde ekmek ihtiyacını karşılamak için fırın yapılmış olduğu da görülmektedir. Bu nedenle denilebilir ki; Amasya evlerinde gerek iç gerekse de dış mekânlarda yer alan bütün birimler arasında kesintisiz bir bağlantı söz konusu olup bu bağlantı birbirini tamamlayıcı niteliktedir.

COMMENTS

WORDPRESS: 0