MEŞHUR Haşhaş

MEŞHUR Haşhaş

Afyonkarahisar’da MEŞHUR Haşhaş

Haşhaş ezmesi deyince akıllara Afyon yöresi geliyor ve haşhaşlı lezzetler de hep Afyon yöresine ait. Haşhaş nispeten killi fakat su tutmayan topraklarda iyi yetişir. Yüzyıllardan beri ekilmekte olan bir kültür bitkisidir.

Emel Müftüoğlu
Nurgül Yeşilçay
Burcu Köksal

Haşhaş ezmesi deyince akıllara Afyon yöresi geliyor ve haşhaşlı lezzetler de hep Afyon yöresine ait. Haşhaş nispeten killi fakat su tutmayan topraklarda iyi yetişir. Yüzyıllardan beri ekilmekte olan bir kültür bitkisidir. Haşhaş bitkisinin kafa denilen kısmının içinde siyah minik bitki tohumları olur. Bu bitki tohumlarını dışındaki sert kısmı kırılarak ulaşılır. Sonra avuca dökülüp, bir güzel yenir. Ezilirse haşhaş ezmesi olur. Bu ezme simsiyah ve yağlı olur. Üstüne reçel sürülerek yenirse pek bir leziz olur. Ayrıca haşhaş ezmesinin içine pekmez ya da toz şeker-sıvıyağ eklenip karıştırılır. Tıpkı pekmez – tahin ikilisinde olduğu gibi. Daha sonra bu karışım ekmekle birlikte sabah kahvaltılarında afiyetle yenir. Çocuklar için de faydalıdır. Afyonkarahisar’da üretilen haşhaşlardan elde edilen sarı haşhaş tohumları (taneleri) kavrulup sürtülmesiyle haşhaş ezmesi oluşur. %100 Haşhaş içerir. Katkı ve koruyucu madde içermez. Haşhaş ezmesinin sürtme sırasında çıkan haşhaş yağı alınmaz. Çünkü kendi yağı ile haşhaş ezmesi olur.

Haşhaş ezmesi nerelerde kullanılır?

Haşhaş ezmesini sıvıyağla birlikte akıcı kıvamda açmak gerekiyor. Sıvıyağ ve eritilmiş tereyağı ile de açılabilir. Haşhaşlı çörek, haşhaşlı dolama, haşhaşlı kömbe, haşhaşlı burma börek adına Anadolu’muzun değişik yerlerinde, değişik isimler verilir.

Haşhaşlı Çörek

Nasıl muhafaza edilir?

Serin ve güneş ışınlarından uzak yerlerde ağzı kapalı olarak 1 yıl muhafaza edilebilir.

Haşhaş ezmesi nerede satılır?

Daha önceleri haşhaş ezmesini bulmak oldukça zordu. Şimdilerde bazı büyük marketlerde ve özellikle aktarlarda denilen baharatçılarda satılıyor.

Haşhaş ezmesinin faydaları:

Başta diş ağrıları olmak üzere vücuttaki ağrı ve sancıları kesmek için harici olarak kullanılır. Henüz olgunlaşmadan toplanır, içindeki tohumlar çıkarılır ve hafif sıcaklıkta kurutulur. Daha sonra kurutulmuş haşhaş başları suyla kaynatılarak ilaç haline getirilir. Bu ilacın hafif ağrı kesici ve uyutucu etkisini gösterir. Bu sebeple gargara olarak diş ağrılarına, içilerek vücudun çeşitli yerlerindeki ağrılara ve küçük çocuklara uyutucu olarak kullanılmaktadır. Diğer faydaları ise; Haşhaş yağı, mesane iltihabında, raşitizmde, sıraca hastalığında faydalıdır. Haşhaş tohumları kalp hastalarına iyi gelir. Hekimlikte, ağrı ve sancıları dindirici ve ishal kesici olarak kullanılır. Tohumu da çeşitli yiyeceklere ekilir.

Afyon

Haşhaş adlı bitkiden çıkarılan güçlü bir uyuşturucu ve zehirdir. Haşhaş, çiçek açtıktan kısa süre sonra kelle denilen meyvesinin baş kısmı bir bıçakla çizilir. Çizilen kısımdan sütü andıran beyaz bir sıvının aktığı görülür. Bu sıvı havayla temas edince koyulup katılaşır ve siyahımsı bir renk alır. Bu katılaşmış maddeler toplanıp bir araya getirilerek yoğrulur. Bu maddeye birçok dilde ve tıpta «Opium» denilir.

Bizde ilk yetiştiği yerden dolayı Afyon adını aldığı sanılmaktadır. Afyon güçlü uyuşturucu ve şiddetli zehirdir ama tıpta da çok büyük bir yeri vardır. Çünkü afyondan morfin, kodein, narkotin gibi türlü alkaloitler elde edilir. Bu alkaloitlerin ağrı kesici, öksürük dindirici, bağırsakları sıkıcı, vb. etkileri vardır. Dolayısıyla da türlü ilaçlarda yer alırlar. Örneğin morfin, fazla acısı olan hastalarla, ameliyatlı hastaların acılarını dindirmek için kullanılmaktadır. Kodein, öksürük ilaçlarının çoğunda vardır. Fakat bu arada afyondan çok tehlikeli bir uyuşturucu madde olan Eroin çıkartılmaktadır. İşte bu yüzden dünyanın hemen her yerinde Afyon ekimi kısıtlanmakta veya kısıtlanmaya çalışılmaktadır. Ayrıca Uzak Doğuda bazı ülkelerde Afyon, özel çubuklara konularak, içilmektedir. Gerek afyon, gerek afyondan çıkarılan morfin, eroin, kodein gibi maddeler İn-sanda alışkanlık yapar ve sağlık için son derece zararlı olur.

Haşhaş (Afyon)

Afyon ve alkaloitleri, pek çok ilaca girmiştir. Bunlardan biri normal dozda ve kısa süre kullanılacak olursa ağrıyı keser. Beyinde bir bulanıklık yapar. Fakat bu uyuşturucuların etkisi de insandan insana değişir. Bazı hastalarda uyuşukluk ve uyku hali, bazılarında da aşırıya varan bir zindelik dikkati çeker. Öte yandan morfin gibi bazı ilaçlar bazı bünyelerin tepki göstermesine neden olur. Morfinle ağrısı dinen hasta, bir süre sonra kusmaya başlar. Yine bu gruptaki alkaloitler göz bebeklerinin küçülmesine neden olur. Dil peltekleşir. Bazı hastalar gözü açık hayal görmeye başlarlar.

Afyon ve alkaloitleri, kısa süre içinde fazla dozda kullanılırsa acı, sancı tamamı ile kesilir. Göz bebekleri iyice küçülür. Uyku görülür veya hasta tamamı ile uyuşur. Uyuşturucuların etkisi insandan insana değiştiği için de bazı tiplerde büyük canlılık görülür. Kafa çok iyi çalışmaya başlar. Nabız hızlanır.

Afyon ve alkaloitleri devamlı kullanılırsa kilo kaybı, kabızlık, bitkinlik, tembellik, kayıtsızlık görülür. İlacın etkisi geçince karamsarlık ve depresyon ortaya çıkar. İlaç alındıktan hemen sonra depresyon kaybolur. Âni neşe, canlılık başlar. Bu tür zehirli maddeleri devamlı kullanmak, alışkanlığa yol açar. Alışkanlık başlayınca da bu zehirlerden kurtulabilmek çok zordur.

COMMENTS

WORDPRESS: 0